Wat is de TOTOX-waarde? Betekenis, normen & belang bij omega-3

De TOTOX-waarde (Total Oxidation) is een meetwaarde die aangeeft hoe ver visolie is geoxideerd, en daarmee hoe vers en stabiel een omega-3-supplement is. Hoe lager het getal, hoe verser de olie op het moment van meten.

Wat betekent de TOTOX-waarde precies?

Visolie bestaat grotendeels uit meervoudig onverzadigde vetzuren (waaronder EPA en DHA), en die zijn chemisch gevoelig voor oxidatie door zuurstof, licht en warmte. Tijdens dat proces ontstaan eerst peroxiden (gemeten als de peroxidewaarde, PV) en vervolgens afbraakproducten zoals aldehyden (gemeten als de p-anisidinewaarde, p-AV). Onderzoek naar zwaar geoxideerde visolie laat zien dat hierbij ook stoffen als isoprostanoïden en oxysterolen ontstaan, en dat beschermende antioxidanten zoals tocoferol (vitamine E) tijdens dat proces snel worden verbruikt.¹ De TOTOX-waarde combineert beide metingen in één getal: TOTOX = (2 × PV) + p-AV. Zo geeft hij in één oogopslag zowel de actuele als de eerdere oxidatie van de olie weer.

Waarom is een lage TOTOX-waarde belangrijk?

Een lagere TOTOX-waarde wijst op een versere, stabielere olie met minder kans op een vissige, ranzige smaak of geur. De branchevereniging GOED (Global Organization for EPA and DHA Omega-3s) hanteert in haar vrijwillige kwaliteitsmonografie een maximum van PV 5 meq/kg, p-AV 20 en TOTOX 26 voor omega-3-oliën.² Belangrijk om te weten: dit is een vrijwillige, door de industrie zelf opgestelde richtlijn — er bestaat geen wettelijk verplichte EU-norm die specifiek een maximale TOTOX-waarde voor voedingssupplementen voorschrijft. Onderzoek naar visoliesupplementen op de markt laat zien dat de meeste producten binnen deze vrijwillige grens blijven, maar niet allemaal: in een steekproef van 44 visoliesupplementen lag de gemiddelde TOTOX-waarde op 23,8, terwijl 27,3% van de producten toch boven de GOED-grens van 26 uitkwam.³ Een grotere, meerjarige analyse van visolieproducten liet zien dat ongeveer 8,8% van de niet-gearomatiseerde visoliën boven de TOTOX-grens van 26 uitkwam, en dat visolie over het geheel genomen wel duidelijk beter scoorde dan bijvoorbeeld extra vierge olijfolie.⁴

Wat de TOTOX-waarde niet is: een directe gezondheidsclaim. Het is een kwaliteits- en versheidsindicator, geen door de EU erkende gezondheidsbewering. Onderzoek naar de gezondheidseffecten van geoxideerde visolie bij gezonde volwassenen liet in een gecontroleerde studie van zeven weken geen meetbare nadelige effecten zien op oxidatieve-stressmarkers, ontstekingsmarkers of vitamine E-spiegels, vergeleken met niet-geoxideerde visolie.⁵ Ook de opname van EPA en DHA in het lichaam bleek in een aparte studie niet significant te verschillen tussen geoxideerde en verse visolie.⁶ Een lage TOTOX-waarde is dus vooral een teken van zorgvuldige verwerking, verpakking en versheid — geen bewijs dat een hogere waarde bij consumptie direct schadelijk is, al blijft een frisse, niet-ranzige olie wel de kwaliteitsnorm die fabrikanten nastreven.

TOTOX-waarde versus de andere kwaliteitsmaten

Geen van de drie metingen zegt iets over de hoeveelheid EPA of DHA in het product — dat staat los op het etiket vermeld. Een olie kan dus een prima TOTOX-waarde hebben en toch relatief weinig omega-3 bevatten, en andersom.

Productaanbeveling: Gefilterde Omega-3

Onze Gefilterde Omega-3 doorloopt een dubbel filtratieproces dat gericht is op een lage oxidatiewaarde, voor een frisse, neutrale smaak en stabiele kwaliteit. EPA en DHA dragen bij aan de normale werking van het hart, bij een inname van 250 mg per dag.⁷

Bekijk product

Veelgestelde vragen over de TOTOX-waarde

Wat is een goede TOTOX-waarde voor visolie?

De brancherichtlijn van GOED noemt 26 als maximum, met een peroxidewaarde tot 5 meq/kg en een p-anisidinewaarde tot 20. Hoe lager de waarde, hoe verser de olie op het moment van meten.

Is visolie met een hoge TOTOX-waarde schadelijk?

Onderzoek bij gezonde volwassenen liet geen meetbare nadelige effecten op oxidatieve-stressmarkers zien bij inname van geoxideerde visolie gedurende zeven weken.⁵ Een hoge TOTOX-waarde is vooral een teken van mindere versheid en smaak, geen aangetoond gezondheidsrisico op basis van het huidige onderzoek.

Staat de TOTOX-waarde verplicht op het etiket?

Nee. Fabrikanten vermelden de TOTOX-waarde vrijwillig, vaak als kwaliteitskenmerk. Er is geen wettelijke EU-verplichting om deze waarde op supplementenetiketten te tonen.

Zegt een lage TOTOX-waarde iets over de hoeveelheid EPA en DHA?

Nee, dat zijn twee losse gegevens. De TOTOX-waarde zegt alleen iets over de versheid en oxidatiegraad van de olie, niet over de dosering EPA en DHA — controleer die apart op het etiket.

Bronnen

1. Phung, A.S., Bannenberg, G., Vigor, C., Reversat, G., Oger, C., Roumain, M., Galano, J.M., Durand, T., Muccioli, G.G., Ismail, A. & Wang, S.C. (2020). Chemical compositional changes in over-oxidized fish oils. Foods, 9(10):1501.
2. GOED (Global Organization for EPA and DHA Omega-3s). Voluntary Monograph, Version 8.1 (6 januari 2022) — maximale limieten PV 5 meq/kg, p-AV 20, TOTOX 26.
3. Jairoun, A.A., Shahwan, M. & Zyoud, S.H. (2020). Fish oil supplements, oxidative status, and compliance behaviour: Regulatory challenges and opportunities. PLoS ONE, 15(12):e0244688.
4. De Boer, A.A., Ismail, A., Marshall, K., Bannenberg, G.L., Yan, K.L. & Rowe, W.J. (2018). Examination of marine and vegetable oil oxidation data from a multi-year, third-party database. Food Chemistry, 254:249-255.
5. Ottestad, I., Vogt, G., Retterstøl, K. et al. (2012). Oxidised fish oil does not influence established markers of oxidative stress in healthy human subjects: a randomised controlled trial. British Journal of Nutrition, 108(2):315-326.
6. Ottestad, I. et al. (2016). Bioavailability of n-3 fatty acids from n-3-enriched foods and fish oil with different oxidative quality in healthy human subjects: a randomised single-meal cross-over study. Journal of Nutritional Science, 5:e43.
7. EFSA Journal 2010;8(3):1796 en Verordening (EU) Nr. 432/2012 — erkende gezondheidsclaim EPA en DHA dragen bij aan de normale werking van het hart, bij een inname van 250 mg per dag.